249.   سوئال: تەيەممۇم دېگەن نېمە؟

          جاۋاب: تەيەممۇم ― سۇ بىلەن تاھارەت ئېلىشقا ياكى غۇسلى قىلىشقا ئىمكانىيەت بولمىغاندا، قوللارنى پاكىز تۇپراققا ئۇرۇپ مەلۇم ئەزالارنى سىلاش ئارقىلىق پاكلىق ھۆكمىگە كىرىش دېمەكتۇر.

تەيەممۇمنى كېرەك قىلىدىغان سەۋەبلەر

250.   سوئال: تەيەممۇمنى كېرەك قىلىدىغان سەۋەبلەر قايسىلار؟

          جاۋاب: تۆۋەندىكى ھاللاردا تاھارەت ياكى غۇسلى قىلىشنىڭ ئورنىغا تەيەممۇم قىلىنىدۇ:

      (1) تاھارەت ياكى غۇسلى ئۈچۈن يېتەرلىك سۇ تېپىلمىسا؛

     (2) سۇ تېپىلغاندىمۇ:

     ① سۇ بار جايدا ھالاكەت بولسا؛

     ② سۇ ئەڭ ئاز دېگەندە بىر مىل(1848مېتىر) يىراقلىقتا بولسا؛

     ③سۇ قوللىنىش بىلەن كېسەل بولۇش ياكى كېسەلنىڭ ئېغىرلىشىىشى ياكى ساقىيىشىنىڭ كېىچىكىشىدىن قورقۇلسا؛

     ④ مەۋجۇد سۇ تاھارەت ياكى غۇسلى ئۈچۈن قوللىنىلسا ئۆزىنىڭ ياكى ھايۋانلىرىنىڭ سۇسىز قېلىشىدىن قورقۇلسا؛

     (3) تاھارەت ئالاي دېسە، جىنازا ۋە ھېيت نامازلىرىغا ئۈلگۈرەلمەسلىكىدىن ئەنسىرىسە؛ (چۈنكى بۇ نامازلارغا ئۈلگۈرەلمىسە قايتا ئوقۇيالمايدۇ. ئەمما جۈمە نامىزىغا تەيەممۇم قىلىشقا بولمايدۇ. چۈنكى جۈمە نامىزىنىڭ ئورنىغا پىشىن نامىزى ئوقۇغىلى بولىدۇ. شۇنىڭدەك، مېيىتنىڭ ئېگىلىرى بىلەن ئىمام ئۈچۈنمۇ تەيەممۇم قىلىش جائىز بولمايدۇ. چۈنكى ئۇلارنىڭ جىنازا نامىزىنى كېچىكتۈرۈش ھوقۇقى بار).

     يۇقىرىقى ھاللارنىڭ قايسىبىرىگە دۇچ كەلگەندە، تەيەممۇم قىلىش تاھارەت بىلەن غۇسلىنىڭ ئورنىدا تۇرىدۇ. تاھارەتسىز قىلىشقا بولمايدىغان ئىبادەتلەرنىڭ ھەممىسىنى تەيەممۇم بىلەن قىلىشقا بولىدۇ.

تەيەممۇمنىڭ پەرزلىرى ۋە سۈننەتلىرى

251.   سوئال: تەيەممۇمنىڭ پەرزى قانچە؟

          جاۋاب: تەيەممۇمنىڭ پەرزى تۆت بولۇپ، ئۇلار:

     (1) تەيەممۇم قىلىش ئۈچۈن پاك تۇپراق تېپىش.

     (2) تەيەممۇم قىلىشنى نىيەت قىلىش (يەنى كۆڭلىدە مەقسەت قىلىش).

     (3) ئىككى ئالىقاننى تۇپراققا ئۇرۇپ ، ئۇلار بىلەن يۈزنى سىلاش.

     (4) ئىككى ئالىقاننى تۇپراققا ئۇرۇپ، ئۇلار بىلەن ئىككى قولنى جەينەكلىرى بىلەن قوشۇپ سىلاش.

252.   سوئال: تەيەممۇمنىڭ سۈننەتلىرى قانچە؟

          جاۋاب: تەيەممۇمنىڭ سۈننەتلىرى يەتتە بولۇپ، ئۇلار:

     (1)«بسىمللاھ»نى تولۇق ئوقۇش.

(2) ئىككى ئالىقاننى تۇپراققا ئۇرغاندا، بارماقلارنى ئېچىپ تۇرۇپ ئۇرۇش.

     (3) تۇپراققا ئۇرۇلغان ئىككى ئالىقاننى ئالدى ۋە كەينىگە ھەرىكەتلەندۈرۈش ئارقىلىق تۇپراققا سۈرتۈش.

     (4) تۇپراققا ئۇرۇلغان ئىككى ئالىقاننى يۈزگە ئاپىرىشتىن ئاۋۋال قوللارنى قېقىش ياكى سىلكىش ئارقىلىق تۇپراقنىڭ ئەسىرىنى يوقىتىش. بۇ يۈزنى كىرلەتمەسلىك ئۈچۈندۇر. ئەمما قولنى باشقا بىر نەرسە بىلەن سۈرتىۋېتىشكە بولمايدۇ

     (5) تەيەممۇم تاماملانغانغا قەدەر، باشقا مەشغۇلاتلار بىلەن تەيەممۇمنىڭ ئارىسىنى ئايرىۋەتمەسلىك.

     (6) تەرتىبكە رىئايە قىلىش.

تەيەممۇم قىلىشنىڭ قائىدە-تەرتىبى   

253.   سوئال: تەيەممۇمنىڭ قائىدىسى قانداق؟

          جاۋاب: تەيەممۇم قىلىشنىڭ قائىدىسى تۆۋەندىكىچە:

     (1) تەيەممۇم قىلىشنى نىيەت قىلىمىز.

     (2)«بىسمللاھىر رەھمانىررەھىيم» دەيمىز.

     (3) ئالقانلىرىمىزنى پاكىز تۇپراق ياكى تۇپراق جىنسىدىن بولغان پاكىز نەرسىلەرگە سۈرتىمىز بۇ سۈرتۈشتە، ئالقانلارنى ئاۋۋال ئالدىغا، ئاندىن كەينىگە ماڭدۇرىمىز.

     (4) ئاندىن تۇپراققا سۈرتۈلگەن ئالقانلارنى سىلكىۋېتىمىز.

     (5) ئالقانلىرىمىز بىلەن يۈزىمىزنىڭ ھەممە يېرىنى سىلايمىز.

     (6) ئالقانلىرىمىزنى يەنە تۇپراققا ئۇرۇپ، يۇقىرىقىدەك سۈرتكەندىن كېيىن قوللىرىمىزنى بارماقلىرىمزنىڭ ئۇچىلىرىدىن باشلاپ، جەينەكلىرىمىز بىلەن قوشۇپ سىلايمىز. قوللاردا ياكى يۈزدە سىلانمىغان ئازراقمۇ جاي قالماسلىقى شەرت.

تەيەممۇمنى بۇزىدىغان ئامىللار

254.   سوئال: تەيەممۇمنى بۇزىدىغان ئامىللار قايسىلار؟

          جاۋاب: تەيەممۇمنى بۇزىدىغان ئامىللار ئۈچ بولۇپ، ئۇلار تۆۋەندىكىلەر:

     (1) تاھارەتنى بۇزىدىغان ھەرقانداق ئامىللار تەيەممۇمنىمۇ بۇزىدۇ.

     (2)سۇنىڭ تېپىلىشى.

     (3)سۇنى قوللىنىشقا توسالغۇ بولغان ئۆزۈرنىڭ يوقىلىشى.

     يۇقىرىقى ھاللارنىڭ قايسىبىرىدە تەيەممۇم بۇزۇلىدۇ.